اگر به دنیای موسیقی علاقهمند باشید، حتما اصطلاح هارمونی به گوشتان خورده است. احتمالا برایتان پیش آمده که هنگام گوش دادن به موسیقی عمق، غنا و هماهنگی را تجربه کرده باشید. این موضوع معمولا به دلیل تاثیر هارمونی است. در این مقاله از خانه هنر کاج به بررسی هارمونی در موسیقی و انواع آن میپردازیم.

هارمونی به چه معناست؟
هارمونی چیست؟ هارمونی به ترکیب همزمان نتها گفته شده که در کنار یکدیگر باعث ایجاد صدای گوشنواز میگردد. ملودی خطی و پیوسته بوده و نتها یکی پس از دیگری اجرا میشوند. در حالی که در هارمونی نتهای موسیقی به صورتی منسجم و هماهنگ کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
بخوانید: آشنایی با تاریخچه موسیقی ایرانی
اجزای اصلی هارمونی
برای اینکه هارمونی در موسیقی را بهتر درک کنید، باید با اجزای اصلی آن آشنا شوید:
· آکورد (Chord)
به مجموعهای از سه یا چند نوت که به صورت همزمان نواخته میشوند، آکورد میگویند. آکوردها به عنوان مهمترین بخش در هارمونی موسیقی به شمار میآیند.
· کادانس (Cadence)
کادانس به پایانبندی گفته میشود که حاصل ترکیب خاصی از آکوردها است.
· تنالیته (Tonal Center)
هر قطعه موسیقی بر اساس تن مرکزی یا نت پایه ایجاد میشود که این نت مرکزی تعیینکننده حس کلی قطعه موسیقی است.
· حرکت آکوردی (Chord Progression)
به ترتیب آکوردهایی که در یک قطعه پشت سر هم قرار گرفته و موجب زیبایی موسیقی و پیشرفت آن میشوند، حرکت آکوردی میگویند.
آشنایی با انواع هارمونی
بعد از اینکه دانستید هارمونی چیست، نوبت به آن رسیده است که با انواع هارمونی آشنا شوید. آکوردها با قوانین خاص به صورت عمودی به یکدیگر وصل شده و باعث ایجاد بافت موسیقی میشوند. آنچه باعث وجود انواع مختلف آکوردها شده، نحوه تشکیل و قرار گرفتن آنها بوده که در ادامه به بررسی مهمترین و پرکاربردترین آنها میپردازیم:
· هارمونی کلاسیک
در صورتیکه آکوردها به دلیل روی هم قرار گرفتن فاصله سوم ایجاد شوند، به آن هارمونی کلاسیک میگویند. در این نوع هارمونی آکوردها به صورت موازی و افقی روی درجات گام حرکت میکنند.

· هارمونی کروماتیک
هارمونی کروماتیک برای رنگ بخشیدن به موسیقی بسیار کاربرد داشته و با استفاده از نتهای خارج از گام اصلی باعث ایجاد تنش بیشتری میشوند. اگر میخواهید با تکنیکهای موسیقی آشنا شوید و به دنبال کلاس سلفژ در تهران هستید، میتوانید در کلاسهای خانه هنر کاج مراجعه نمایید.
· هارمونی مدرن
پس از تثبیت هارمونی کلاسیک و کروماتیک موسیقیدانان در تلاش بودند که از محدوده بسته یک تنالیته رها شوند و همین موضوع باعث ایجاد هارمونی مدرن شد.
· هارمونی اکسپرسیونیسم
این سبک از هارمونی در موسیقی از قوانین رایج پیروی نکرده و به ایجاد ریتمهای ناموزون و اصوات غیر معمول میپردازد.
· هارمونی امپرسیونیسم
این سبک هارمونیهای کلاسیک، رمانتیک و قوانین رایج در هارمونی موسیقی را کنار گذاشته و به دنبال ایدههای جدید و شخصی است. از جمله ویژگیهای هارمونی امپرسیونیسم میتوان به استفاده از گامهای غیرمعمول و کلیسایی، حرکات موازی آکوردها و استفاده از آکورد با فواصل چهارم و پنجم به جای سوم اشاره نمود.

· هارمونی پلی تنالیته
در این سبک از هارمونی در موسیقی دو یا چند تنالیته به صورت همزمان شنیده شده و در آن الگوهای متفاوت در ریتم و تاکیدهای نامنظم ریتم دیده میشود. به همین دلیل پیشبینی موقعیت بعدی در موسیقی به وسیله شنونده سخت خواهد شد و شنونده تجربه جدیدی خواهد داشت.
· هارمونی کوارتال
در این هارمونی آکوردها بر اساس فاصله چهارم به وجود میآیند. اگر به موسیقی سنتی و آواز علاقه دارید، با شرکت در کلاس آموزش آواز سنتی ایرانی خانه هنر کاج میتوانید مهارتهای خود را ارتقا دهید.
· هارمونی آتونال
در قرن نوزدهم اساس هارمونی متحول شد و بسیاری از آهنگسازان بدون در نظر گرفتن تنالیته و آکورد هارمونی در موسیقی را به کار گرفتند.
· هارمونی سریل
این هارمونی از تنظیم 12 تن کروماتیک در یک ردیف سریالیسم به وجود میآید. این نوع موسیقی پیچیده بوده و درک آن به سختی انجام میگیرد.
آشنایی با کاربردهای هارمونی در موسیقی
کاربردهای هارمونی در موسیقی به شرح زیر هستند:
· ایجاد تنش و آرامش
از جمله کاربردهای هارمونی در موسیقی میتوان به ایجاد تعادل میان تنش و آرامش اشاره کرد. تناسب میان آکوردها و فاصلهها باعث میشود که احساسات شنونده بیدار شوند.
· ایجاد تنوع در موسیقی
هارمونی در موسیقی تاثیر قابلتوجهی در تنوع بخشیدن به موسیقی دارد. به وسیله آکوردها و فواصل مختلف آهنگساز میتواند موسیقی را از حالت یکنواخت درآورد.

· کمک به توسعه و پیشرفت ملودی
هارمونی در توسعه و پیشرفت ملودی بسیار موثر بوده و باعث میشود نتهای ملودی به صورت معنادارتر و موثرتری با یکدیگر ترکیب گردند.
· پشتیبانی از ریتم و ضرب
برخی از آکوردهای خاص از طریق هماهنگ شدن با ضربها به ریتم کمک کرده و باعث میشوند قطعه موسیقی پر انرژیتر و منسجمتر گردد. در این صورت آهنگسازان میتوانند حرکات موسیقی را به صورتی دقیق همراه با تعادل به نمایش بگذارند.
· ایجاد ساختار و فرم در موسیقی
هارمونی در موسیقی به ساختار قطعه کمک کرده و موجب متصل شدن بخشهای مختلف موسیقی به یکدیگر میشود.
· هماهنگی با دیگر بخشهای موسیقی
هارمونی میتواند با بخشهای دیگر موسیقی نظیر ملودی، داینامیکها، لحن و تمپو هماهنگ گردد و یک تجربه شنیداری بینظیری را برای شنونده ایجاد نماید. در این صورت قطعه موسیقی منسجمتر خواهد شد.
برگزاری بهترین دورههای موسیقی در خانه هنر کاج
در این مقاله به بررسی هارمونی به زبان ساده پرداختیم و با انواع آشنا شدیم. اگر شما نیز به موسیقی علاقه دارید، شرکت در دورههای باکیفیت زیر نظر اساتیدی مجرب به شما کمک میکند تا بتوانید ساز مورد علاقه خود را به راحتی آموزش ببینید. خانه هنر کاج متشکل از برترین اساتید موسیقی بوده که موسیقی را با استانداردترین و جدیدترین متدها به شما آموزش میدهند. در این مجموعه دورههای دیگری نیز نظیر فن بیان، بازیگری، نویسندگی و… نیز وجود دارد. برای شرکت در کلاس فن بیان در تهران و دیگر دورهها کافیست به سایت خانه هنر کاج مراجعه کرده یا با شماره 02188318335 تماس بگیرید.
سوالات متداول
- هارمونی در موسیقی چیست؟
هارمونی به ترکیب همزمان نتها گفته میشود که با هدف ایجاد صدای چند لایه انجام میگیرد.
2. تفاوت هارمونی و ملودی چیست؟
ملودی خط اصلی و قابل زمزمه کردن بوده و هارمونی به صدای همراهکننده ملودی گفته میشود.
3. پیشرفت آکورد یا Chord Progression چیست؟
به ترتیب پشت سر هم آکوردها که باعث ایجاد فضای احساسی برای آهنگ میشود، پیشرفت آکورد یاChord Progression میگویند.
4. چگونه هارمونی را در آهنگسازی استفاده کنیم؟
با انتخاب آکوردهای مناسب و حرکت منطقی میان آنها، میتوان به خوبی از هارمونی در آهنگسازی استفاده کرد.
5. هارمونی ساده و پیچیده چه تفاوتی دارند؟
هارمونی ساده از آکوردهایی نظیر ماژور و مینور که پایهای هستند استفاده میکند. اما در هارمونی پیچیده با آکوردهای افزوده، کاسته، جایگزین و مدولاسیون صدایی غیرمنتظره ساخته میشود.